GHA – Güncel Haber Ajansı | Ekonomi Servisi
Köşe Yazısı | Erhan Arslan
Okulların kapanmasına sadece dokuz gün kaldı. Tatil planları yapılıyor, valizler hazırlanıyor, öğrenciler ise yoğun geçen bir eğitim yılının ardından dinlenmeyi dört gözle bekliyor. Ancak ne yazık ki, yaz tatili geldiğinde birçok evde televizyonlar daha çok açılıyor, tabletler şarjdan inmiyor, bilgisayar oyunları saatlerce oynanıyor. Üstelik bu durum, bazı aileler tarafından “çocuğum evde güvende” düşüncesiyle normal karşılanıyor.
Oysa çocuk gelişimi uzmanlarının da yıllardır vurguladığı gibi, ekrana maruz kalma süresi arttıkça çocukların hem fiziksel hem de ruhsal sağlıkları tehdit altına giriyor. Ve unutmamak gerekir ki çocuklar ekranla değil, akranlarıyla büyür; ekranla değil, toprakla, doğayla, kitapla ve oyunla gelişir.
Tatil, teknolojiye bağımlılık değil, özgürlük zamanı olmalı
Tatili sadece boş zaman olarak görmek büyük bir yanılgıdır. Asıl mesele, boş zamanı nasıl doldurduğumuzdur. Tatili fırsata çevirmek elimizde. Çocukların yaz tatilini verimli, sağlıklı ve geliştirici etkinliklerle geçirmesi için ailelerin rehberliği büyük önem taşıyor.
Dijital dünya artık hayatımızın bir gerçeği. Bunu inkâr etmek mümkün değil. Ancak ekranların başında geçirilen saatler çocuğu yalnızlaştırırken, gerçek hayattan koparabiliyor. Uzun süre ekranlara bakan çocuklarda dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü, uyku bozuklukları, göz yorgunluğu, baş ağrısı ve duruş bozuklukları gibi pek çok sorun ortaya çıkıyor. Ayrıca sosyal ilişkiler zayıflıyor, empati yeteneği gelişmiyor ve çocuklar, duygusal becerilerini sağlıklı biçimde inşa edemiyor.
Çocuklar toprakla temas etmeli, gerçek iletişim kurmalı
Yaz tatili, çocukların doğayla buluşması için önemli bir fırsattır. Bir ağaca tırmanmak, çimenlerde yuvarlanmak, denize girmek, bisiklet sürmek, arkadaşlarla sokakta oynamak, gerçek hayata ait dokunuşlardır. Çocukların ayakları toprağa değmeli; çamura bulaşmalı, elleriyle dokunmalı, hissederek öğrenmelidir. Bu temas; bağışıklıklarını güçlendirir, duygusal bağlarını derinleştirir ve gerçek hayatla kurdukları ilişkinin temelini oluşturur.
Akranlarla kurulan yüz yüze iletişim, empati, paylaşma, iş birliği ve sorun çözme gibi temel sosyal becerilerin gelişimini sağlar. Oysa ekran karşısındaki birey, sadece izler; tepki vermez, üretmez, dönüşmez. Gerçek iletişim ise aktif katılım ister.
Aileler ne yapmalı?
• Çocuğunuz için günlük ekran süresi belirleyin ve buna siz de uyun.
• Günlük bir kitap okuma alışkanlığı geliştirin. Yaz tatili bir okuma kampına dönüştürülebilir.
• Parka, bahçeye, ormana, denize gidin. Doğayla iç içe planlar yapın.
• Akran buluşmalarını teşvik edin. Mahalle arkadaşlarıyla oyun saatleri belirleyin.
• Sanat, spor ve müzik gibi alanlarda yaz kurslarına yönlendirin.
• Ve en önemlisi: Çocuğunuzla birebir zaman geçirin. Çünkü ekranın yerini hiçbir şey tutamaz.
Son söz
Teknoloji elbette hayatımızda olacak ama her şeyin azı karar, çoğu zarar. Ekranlar sadece araçtır, amaç değil. Çocuklarımızı cihazlara teslim etmek yerine, onları hayatın içine dahil edelim. Onlara sadece izlemeyi değil, yaşamayı öğretelim.
Unutmayalım: Bugün attığımız adımlar, yarının sağlıklı bireylerini şekillendirecek.
Erhan Arslan
GHA Ekonomi Servisi Müdürü
