Dünya Avşarlar Derneği Mersin İl Başkanı Mehmet Aslantaş yazdı.
Türk dünyasının fikir atlasında bazı isimler vardır ki, yaşadıkları dönemi aşarak geleceğe yön verirler. 20. yüzyılın başında, hem Osmanlı topraklarında hem de geniş Türk coğrafyasında filizlenen milliyetçilik düşüncesi, bu öncü isimler sayesinde şekillenmiştir. İşte bu isimlerden biri de Hüseyinzade Ali Turan’dır.
Ali Turan yalnızca bir fikir adamı değil; hekim, sanatçı, filozof ve stratejistti. Onun “Türk olmak, Türk kalmak, Türkçe düşünmek” ideali, Ziya Gökalp başta olmak üzere pek çok aydının düşünce dünyasında iz bıraktı. Gökalp, Türkçülük fikrini kendisine aşılayan kişinin Hüseyinzade Ali olduğunu bizzat ifade eder.
Ünlü “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” formülü, sadece Osmanlı için değil; Azerbaycan’dan Orta Asya’ya kadar uzanan Türk dünyası için bir kimlik manifestosu niteliğindeydi. Bu üçlü strateji, hem milli kimliği güçlendirmeyi hem de modernleşme hedefini İslam’ın değerleriyle bütünleştirmeyi amaçlıyordu.
Ali Turan’ın fikirleri, Kazan’dan Bakü’ye, İstanbul’dan Taşkent’e kadar geniş bir aydın halkasını etkiledi. Turancılık fikrinin teorik temellerini atan öncülerden biri olarak, Türk milletinin parçalanmış coğrafyasında bir birlik ülküsü işledi. Onun zihninde, siyasi sınırlar değil; ortak tarih, dil ve kültür esas alınmalıydı.
Bugün Türk devletleri arasındaki kültürel ve siyasi iş birliği arayışlarında, Hüseyinzade Ali’nin mirası hâlâ yaşıyor. Çünkü o, sadece bir dönemin değil, bütün Türk dünyasının ortak hafızasına kazınmış bir fikir mimarıdır.
Türkçülüğün yolu, onun açtığı ufuklardan geçerek geleceğe uzanacaktır.
